Brian Tracy və “Təkərlər Üzərində Universitet” metodu/mifi.

100% əmin deyiləm ilk olaraq kim çıxış edibdir bu fikirlə, amma ilk Brian Tracy-dən eşitmişəm, həmçinin bir çox digər dünyaca məşhur mütəxəssislərin də qaynaq olaraq cənab Tracy-ni göstərdiklərini oxumuşam və dinləmişəm dəfələrlə.

Bu, məhsuldarlıq, vaxtın idarə olunması mövzuları ilə əlaqəlidir.

Yəni, Brian deyir ki, hər gün nəqliyyatda kifayət qədər çox vaxt sərf edirik və bu vaxtdan maksimum şəkildə faydalanmalıyıq. Bunu da motivasya edici, öyrədici audiokitabları, cd-ləri dinləməklə edə biləcəyimizi deyir. Çox əla bir məsləhətdir. Doğurdan da, bu vaxt ərzində çox şey öyrənmək olar.

Bəs niyə mif dedim? Çünki, cənab Tracy-nin, həmçinin bu fikri Brian Tracy-dən alıb, dinlləyicilərinə, oxuyucularına təklif edən hərkəsin təkrar-təkrar, həyacanla vurğuladığı bir nüans var ki, heç cürə razılaşa bilmirəm. O da budur ki, biz bunu edəriksə, X vaxt ərzində y sayda kitab oxumuş olacağıq, bu da, ABŞ-da prestijli universitetlərdə PhD (doktorantura) üçün tələb olunan kitab sayına bərabərdir. Demək ki, bu qədər vaxt biz bu audiokitabları dinləsək, CD-lər alıb onlardan öyrənsək, PhD təhsilinə bərabər təhsil almış olacağıq. Bunu etdikdən sonra isə özümüzü PhD səviyyəsində bilikli, intellektual olaraq qəbul edə bilərik artıq. Həm də ABŞ-in ən prestijli PhD proqramlarının məzunları ilə eyni səviyyədə.

Bilmirəm sizin PhD təhsiliniz varmı, yaxud da PhD təhsili alan neçə nəfərlə söhbət etmə və bu proses haqqında bilgi alma imkanınız olubdur. Üstəlik ABŞ-ın cənab Tracy dediyi kimi ən prestijli universitetlərində PhD təhsili alan insanlardan.

Mənim PhD təhsilim yoxdur, amma proseslə tanışam və ABŞ-ın ən prestijli unievrsitetlərində, ən ciddi sahələrdə hazırda PhD təhsili alan və bitirmiş bir çox insanla dostluğum, tanışlığım olubdur və hazırda da var və bu mövzu ətrafında da söhbətimiz olubdur dəfələrlə. Hazırda da imkan olduqca bu insanları dinləyir, bunlardan öyrənirəm.

Həm bu söhbətlərdən, həm öz araşdırmalarımdan təxmini bilirəm nə qədər çətin bir prosesdir PhD təhsili almaq. Bu proqramı bitirmək və məzun olmaq.

İndi gələk Tracy-nin dediyi metoda.

PhD demək ilk öncə bu deməkdir ki, çox dar, spesifik bir problem, sual üzərində işləyəcək və 5-7 il bu suala cavab axtaracaqsınız. Bu suala cavab axtarmaq üçün sadəcə səhər evdən çıxıb, işə, məktəbə gedərkən dinləyəcəyimiz kitablardan öyrənmək hardasa mümkünsüzdür.
Niyə?
Çünki ilk tələb fokusdur. Yəni ,o qədər diqqətlə dinləməsinizi ki, doğurdan da, detalları ilə eşitdiklərinizi anlaya biləsiniz. İkincisi, siz PhD-ikən cavab axtardığınız suala cavab tapmağınıza köməklik edəcək kitablar da avtomobilinizi idarə edə-edə rahatca dinləyib, tam anlayıb, oldu deyəcəyiniz qədər asan kitablar deyil.

Bundan əlavə, burada bir sadə riyazi hesablama var. x vaxt ərzində material dinləsən, bu y sayda kitab edir.

İndi deyək ki, dinlmək də, anlamaq da, mümkündür, o zaman bu kitabı neçə dəfə təkrar-təkrar dinləməlisiniz ki, a) tam anladığınıza qənaət gətirə biləsiniz. b) incə nüansları gözdən qaçırmayasınız c) kitabda qrafiklər, statistik göstəricilər və s. varsa, onları sadəcə dinləməklə zehninizdə həkk edəsiniz. Hələ bu araşdırmalara bir də tənqidi yanaşmaq var, sorğulamaq var, bunlara isə çox toxunmuram hələ.

Sadəcə bu göstərir ki, təkrar ehtimalı mütləq var. Bu isə sizin metroda kitab dinləməklə PhD olma ehtimalınızı, artıq Brain bəyin və onun izləyicilərinin təklif müddətni, vaxt limitini ciddi fərqlə ötüb keçəcəkdir. Yəni gündə 40-60 dəqiqə audio kitab dinləməklə sizin cənab Tracy-nin dediyi kimi PhD səviyyəsində biliyə sahib olmağınız, ixtisaslaşmağınız təxmin edin nə qədər vaxt alacaq sizcə?

Bu mövzunu niyə işlədim, niyə yazdım bu yazını?

Brian Tracy ilə düşmanlığımmı var? Əlbətdə yoxdur. Kitablarının çoxunu oxumuşam, özü ilə şəxsən görüşmüşəm də.

Aşağıdakı səbəblərdən yazmağa qərar verdim bu yazını.

Birincisi, bu çox əla səslənir. Oxumağa, öyrənəmyə, şəxsi inkişafına maraqlı olan gənclər deyirlər ki, əla, artıq bir neçə ilə fərqli sahələrdə PhD ola biləcəyəm. Diplomum olmaya bilər, Stanfordda, Oxfordda oxumaya bilərəm, amma mən bunu bacaracağam. O universitetlərdə PhD təhsili alanlarla eyni səviyyədə olacağam tezliklə (mən də ilk dəfə Tracy-dən bu təklifi eşidəndə belə düşünmüşdüm).

İkincisi bu metoda inananlar davamlı bunu etməyə başlayırlar və özlərini artıq tezliklə məzun olacaq PhD -lər olaraq təsəvvür edirlər. Artıq ABŞ-ın ən nüfuzlu universitetlərindən məzun olmuş PhD-lərdən heç də az bilmədiklərini düşünürlər.

Üçüncüsü bu saxta özgüvən, özünə inam yaradır, içi boş intellektual imic yaradır və bu insanlar irəlilədiklərini düşünərkən çox xoş niyyətləri olmasına baxmayaraq özlərini limitləmiş olurlar.

Sonda isə bunu deyəcəyəm, metod əladır. Yəni, davamlı nəqliyyatda telefonla oynamaqdansa, vaxtı boş keçirməkdənsə, bilik toplamaq əlbətdə çox əla, çox ali bir davranışdır. Amma bununla heç kim, dünyanın ən prestijli PhD proqramına bərabər bilik, bacarıq, mütəxəssisləşmə əldə edəcəyinin boşuna xəyallarını qurmasın, nə də inanmasın buna.

Çünki bu tamamən bir cəfəngiyyat, bir mifdir.

Elə Amerkanların dediyi kimi,

“Sounds Too Good, To Be True.”
Doğru Olmayacaq Qədər Yaxşı Səsələnir.

Advertisements

İradə Gücünü Artırmanın Strategiyaları II

 

Bəli, növbəti yazıda görüşürük.
Xoş gördük. Təbrik edirəm davam etdiyiniz üçün.
Əmin olun buna dəyəcək.
Bu yazıda özümüzü sorğulayacaq və bəzi suallara acavab tapacağıq.
Öyrəndiyimiz və öyrənəcəyimiz bütün alətlər bu sualları soruşub cavablandırmadan çox effektli olmayacaq. Bunun üçün də, bu etap gözardı etmə cəsarətini göstərməyəcəyimiz kritik bir mərhələdir.
Başlayaq…
Bugün edəcəyimiz iş, aşağıdakı suallara cavabımızı. mümkün qədər şəffaflaşdırmaq, netləşdirməq, dəqiqlədirmək və spesifikləşdirməkdir.
Mən bunu etmiş olmağıma baxmayaraq yenədə, hələ də, bu suallar üzərinə təkrar-təkrar düşünürəm. Dəqiqliklə təyin edilmiş hədəfin önəmini, əhəmiyyətini nə qədər anlatsam az olar deyə düşünürəm. Çünki, bunun əksi, uğurszuluğa hazırlaşmaq, münbit şərait yaratmaq, uğursuzluğun həyatımıza gəlişi üçün bütün imkanları səfərbər etmək kimi bir şeydir.
İndi, bir anda həyatımızın bütün sahələrində mükəmməl iradə nümayiş etdirməyə çalışmayacağıq. Sadəcə, əsas sahələri seçəcəyik, hətta bəzən sadəcə əsas bir sahəni.
Yəni bir anda həm sağlam qidalanma, həm həftədə üç dəfə idman zalına gedib idmanla məşğul olma, gündə hazırkından 4-5 dəfə çox dərslərə, imtahanlara hazırlığa vaxt ayırma, ofisdə üç dəfə daha məhsuldar olmaq kimi bir çox hədəfə eyni anda fokuslaşmayacağıq.
Bunların hərbirini eyni anda etmənin mümkün olmadığını demirəm. Çox əla mümkündür. Amma, başlanğıc üçün bunların effektli olmadığını paylaşmaq isdəyirəm. Ancaq, siz bugünə kimi olan həyat tərzinizə görə sizin üçün nəyin çox ola biləcəyinə qərar verib hədəflərinizi də, uyğun olaraq seçəcəksiniz.
Bu sualları özümüzdən soruşacaq və dəqiq cavab verəcəyik.
Daha güclü iradə sahibi olmaq nə deməkdir? Həyatımda hansı dəyişikliklər olacaq mən bunu bacarsam? Daha güclü iradə sahibi mən indikindən nələrlə fərqlənəcək?
Ən əsası isə, iradə gücümü hansı hədəflərim üzərində nümayiş etdirəcəyəm?
Suallar sadəcə bunlar olmaq məcburiyyətində deyil. Siz özünüz də, daha da məqsədinizi spesifikləşdirmək, daha net, şəffaf, aydın şəkildə zehninizdə hədəfinizi görmək üçün sualların sayını çoxalda, fokusunu isə mümkün qədər daralda bilərsiniz.
Əgər sabaha, ya da, növbəti həftəyə tamamən indikindən fərqli bir biz olaraq oyanmağə ümid ediriksə bu olmayacaq. Amma, bu zamanla mütləq bacaracağımız bir hədəfdir.
Gəlin bir həftə, bir ay ərzində edə biləcəklərimizi həddən artıq şişirtməyək, altı ay, bir il, beş il ərzində edə biləcəklərimizi isə kiçiltməyək, önəmsizləşdirməyək.

İndi növbəti yazını oxumadan öncə, yəni mən növbəti yazını hazırlayıb paylaşana qədər oturun və yuxarıdakı sualları cavablandırın.
Amma, sağollaşmadan öncə bir xatırlatma edim:
İradənizi gücləndirə biləcəksiniz bundan 100% əmin ola bilərsiniz.
Amma, təyin edin, hücum planınızı hazırlayın və ilk nəyə hücum edəcəyinizi bir sərkərdə həssaslığı ilə dəqiqləşdirin. Şuarımızı xatırlayın: Uşaq Kimi Həvəslə Deyil, Sərkərdə/CEO kimi Strategiya İlə işləyəcəyik.
İndi sizin bir, mənimdə həmçinin bir öhdəliyim var işləməli və tamamlamalı olduğumuz.
Sizin öhdəliyiniz oturub hədəfi netləşdirmək .
Mənim öhdəliyim isə, istifadə edəcəyimiz alət, metod və strategiyaları hazırlayıb paylaşmaq.
Mən söz verirəm çox effektli, güclü alətlərlə gələcəyəm növbəti görüşümüzə, siz də, söz verin ev tapşırığını etməyə və başlayın.

Gerisayım başladı…

 

İradə Gücünü Artırmağın Strategiyaları I

Əvvəlki yazıda İradəmizi gücləndirməyin, daha güclü iradə sahibi olmağın və özümüzə verdiyimiz sözləri tutub, standartlarımıza uyğun həyatın yollarından ən önəmlisinin ÖZÜNƏ İNAM olmadığı fikrini sizinlə paylaşmışdım.

İlk olaraq bunu bilidrim ki, özünə inam yanaşmasının əleyinə deyiləm, ya də əhəmiyyətsiz olduğunu demirəm. Sadəcə yetərsizdir. Bütün situasiyalarda ən doğru yanaşma deyil. Hətta, bəzən məhz tək səbəbidir uğursuzluqlarımızın. Bunun niyəsini yazılarda bir-bir paylaşacağam və siz də daha yaxşı anlayacaqsınız.

Əvvəlki yazıda sərkərdə kimi STRATEGİYA başlayaq, işləyək və bu cür də davam edək demişdim.

Niyə strategiya? Nəyə görə bu yanaşma?

Çünki İRADƏ, İRADƏ GÜCÜ limitsiz deyil. Yəni, işləndikcə, istifadə edildkcə zəifləyir. Nə qədər çox istifadə edilərsə, növbəti iradə gücü tələb edən situasiyalarda biraz daha az resursla mübarizə aparmalı oluruq. Bu bir az qarışıqlıq yarada bilər zehnimizdə, amma azca səbirli olun, oxumağa davam edin, açıqlayıram.
Yəni, iradə gücümüz əzələ kimidir. İdman zalına gedib ard-arda fərqli ağırlıqlarla işlədikcə yorulduğumuz kimi iradə gücümüz də yorulur, zəifləyir. Amma davamlı, strateji, şüurlu, niyyətli olaraq iradəmizi çətinə saldıqca, limitlərinə doğru itələdikcə və çətinliklərlə test etdikcə də güclənir.

Məhz bunun üçün də çox diqqətli olmalıyıq. Xüsusilə də, ilk başlarda, ilk testlərimizdə,ilk pəhrizlərimizdə. Maksimum strateji olmalıyıq ki, iradə gücümüzü yoran nə varsa mümkün qədər ətrafımızdan təmizləyək ki, onlarla mübarizə aparmaq ehtiyacı belə qalmasın.

Misal üçün, əgər siz qərar verimisinizsə ki, a) həftədə iki-üç dəfə idmanla məşğul olacaqsınız, b) artıq zərərəli olduğunu bildiyiniz içkiləri tamamilə çıxaracaqsınız həyatınızdan, c) internetdə vaxtınızı israf etməyəcəksiniz, d) sahənizdəki o beynəlxalq dərəcəli sertifikatı almaq üçün oturub imtahana hazırlaşacaqsınız, e) ofisdə daha məhsuldar olacaqsınız…
Bu isə yeni bir həyat tərzi deməkdir.
Təsəvvür edin:
1. İşdən gəldiniz, yorğunsunuz, xatırladnız ki, zala getməlisiniz bu gün. Bunu etmək üçün iradə lazımdırmı?
2. Sabah ofisdə daha da məhsuldar olmaq üçün bu günü gözdən keçirib sabahı planlaşdırmaq lazımdırmı? Bəli. Həm də zaldan gəldikdən, o yorğunluqdan sonra.
3. Ahh, hələ o sertifikat üçün hazırlaşmaq var. Gününüzü dəyərləndirdiniz, sabah üçün planlar da qurdunuz, şam yeməyi də yediniz (şam yeməyində də, sağlam qidalanacaqdınız, unutmayın!). İndi bu qədər işdən sonra oturub o çətin materialları oxumaq, testləri etmək üçün disiplinli, intizamlı olmaq lazımdırmı?
4. Gecə internetdə sosial media hesabları, xəbər və magazin saytları, Youtube-dakı maraqlı videolar, inbox-unuzdakı mesajlar hamısı yadınıza düşəcək. Bunların hər birinə sırf erkən yatmaq və sabah dinc, istirahət etmiş olaraq oyanmaq xatirinə “YOX!” deyib yatmaq üçün iradə lazımdırmı?
5. Sabah oyandınız, geyim, səhər yeməyi, evdən vaxtında çıxıb işə gecikməmək, bütün bunları etmək üçün iradə lazımdırmı?
Bu suallarla mən sadəcə normal bir günü təsəvvür etməyə çalışdım və əminəm sizə də yad deyil.

Bəli bütün bunları etmək üçün bizə iradə lazımdır. Amma indi düşünün, siz sağlam qidalanacağam dediniz lakin, hələ də soyuducuda Coca-Cola var. Misal üçün, bundan sonra daha az şokolad yeyəcəyinizi demisiniz, amma soyuducuda şokolad da var.

Siz bu yuxarıdakı işləri edərkən bir anda susadınız və getdiniz mətbəxə, soyuducunu açdıqda Coca-Cola oradan təbəssüm edəcəkmi sizə, hələ şokolad dad reseptorlarınıza və mədənizə siqnallar göndərəcəkmi? Bəli. İndi bütün o işlər bir yana, siz bir də buna “YOX!” deyəcək iradəni özünüzdə tapmalısınız. Gəlin qəbul edək ki, bu an o içəcəyə və qidaya “YOX!” heç demək də isdəmirik. Nəyə görə? Çünki artıq “YOX!” demə bacarığımız yorulubdur, sabah oyanandan günün sonuna qədər istifadə etmişik. Üstəlik biz o içəcəyi və ya qidanı çox sevirik. Vərdiş etmişik illərdir. Hələ bu yorğun, stresli günün sonunda dərman kimi gəlir deyilmi?! Bunun üçün də “YOX!” deyə bilmirik. Bugün artıq son sabahdan başlayaraq içməyəcəyəm, yeməyəcəyəm və sair deyirik və əlimiz ahənglə uzanır və artıq məğlub olduq, həzz ala-ala həm də.

Bunu etdikdən bir müddət sonra nə olur? Özümüzü günahkar hiss edirik, artıq alınmayacağına inanırıq və bir neçə cəhdən sonra da qəbul edirik ki, yox, məndə alınmır, mənim iradəm zəifdir, iradəm yoxdur, iradəsiz insanam.Çox uzatmayacağam, mövzu daha ətraflı izah tələb etsə də. Qısası, bütün bunlarla nəyi demək isdəyirəm? İradə gücününü limitli olması ilə nə əlaqəsi var bu yuxarıdakıların?

Ofisdə daha məhsuldar olmaq, hazırlaşıb o beynəlxalq dərəcəli sertifikatı almaq, idmanla məşğul olmaq, sağlam qidalanmaq, bütün bunlar mütləq mübarizə aparmağa dəyər hədəflərdir. Biz bunlarla mübarizə apardıqca gün ərzində get-gedə iradəmiz zəifləyir. Yəni, hər növbəti bizi hədəfdən yayındıran əngələ iradə gücümüzün endirdiyi zərbə əvvəlkilərdən bir az daha zəif olur. Yaxud, bu zərbələri endirmə ehtimalı azalır.
Amma burada çox incə bir nüans var: hər gün bu mübarizəyə davam etdikcə və hədəflərimizə doğru irəlilədikcə iradəmiz güclənir. Daha güclü iradə sahibi oluruq.

İradənin zəifləməsi əsasən günlə əlaqəlidir. Yəni, bir istirahət etdikdən, yatdıqdan sonra növbəti gün zəifləmiş deyil, güclənmiş iradəylə başlayırıq günə.

İkinci olaraq, Coca-Cola və şokolad misallarına aydınlıq gətirim. Siz bu kimi əngəllərlə mübarizəni nə qədər çox aparsanız, o qədər iradə gücü resurslarınızı sərf etmiş, tükətmiş olursunuz. Bir az əvvəlki yazdığım vacib hədəflər üçün daha az resurslarınız qalmış olur. Bu da o hədəfləri başlama, bitirmə sürətinizi azaldır, bəzən də, hətta, tamamlamadan qalır və illərcə gözləyir.

Bunun üçün də o qədim atalar sözümüzü (Gözdən iraq olan, könüldən də uzaq olar) həyatımıza tədbiq edəcəyik ki, hər əngəl üçün iradə gücümüzdən istifadə etmək ehtiyacımız olmasın. Yəni, hansısa içkini və ya qidanı artıq qəbul etməyəcəyinizə dair özünüzə söz vermisinizsə, edəcəyiniz ən strateji seçim onları evinizdən, ofisinizdən, ətrafınızdan uzaqlaşdırmaqdır.
İnternetdə mənasız yerə vaxt sərf etməyəcəyəm deyirsinizsə, telefonla oynamayacağam deyirsinizsə, ən ağıllı olan işləməyə başladığınız anda söndürməkdir telefonu.
Yəni, İradə gücünüzü hər mənasız, lazımsız, əhəmiyyətsiz şey üçün sərf etməyin.

DƏRHAL EDƏ BİLƏCƏKLƏRİMİZ:

1. Əgər daha iradəli olmaq istəyirsinizsə, ilk öncə həyatınızın auditini edin və baxın nələri gözünüzdən uzaq edə bilərsiniz ki, könlünüzdən də, iraq olsun.
2. Bunu davamlı etməyə elə indi qərar verin. Çünki sadəcə bir dəfə etməklə həll olacaq bir problem deyil.
3. Ən vacib hədəflərinizi, layihələrinizi mərkəzə qoyun və iradənizi məhz bunlar üçün istifadə etməyə başlayın.