İşinizdə İrəliləmək İstəyirsinizsə, İşə Vaxtında Getməyin! Əsla! I

Bir neçə sualla başlayaq:

Mütəmadi olaraq işə gecikən iş yoldaşınız haqqında nə düşünürsünüz? Bu şəxsin işində irəliləməsi (maaş artımı, vəzifədə yüksəliş), güclü bir imic yaratması mümkündürmü?

Bəs siz özünüz işə gecikdikdə günə necə başlayırsınız? Beyninizdə sürətlə hansı fikirlər cərəyan edir? Özünüzü necə hiss edirsiniz? Günə belə düşüncələr və hisslərlə başlamağı sevirsinizmi? Bu, gün ərzində məhsuldarlığınıza və rəhbərliklə münasibətinizə necə təsir göstərir?

Bu sualların cavablarını yaxşı bilirik. Məhz buna görə işə vaxtında getməyi əsla planlaşdırmamalıyıq. Hədəfimiz bu olmamalıdır. Hədəfimiz işin başlama vaxtından ən azı beş dəqiqə əvvəl ofisdə, otağımızda işə başlamış olmaq olmalıdır.

Niyə? Bunun bir neçə səbəbi var…

Birinci səbəb budur ki, biz belə vərdişi özümüzdə formalaşdırmasaq, illərlə layiq olduğumuzun daha azı ilə kifayətlənməli olacaq, özümüzün və başqalarının bizə olan inamını, hörmətini zədələyəcəyik. Vəziyyət dəyişmədən uzun müddət davam edərsə, o bizə ikinci “mən” olacaq. Bu andan etibraən dəyişdirməyi heç düşünməyəcəyik. Çünki belə bir insan olduğumuzu qəbul edəcək, bu səhv qənaətimizə təslim olacağıq. İcazə verəcəyik ki, həyatımızı o idarə etsin. Yəni, ikinci “mən”.

Gəlin 1960-cı ilə gedək. Həmin il mənim də təhsil aldığım (2014) Berkli Kaliforniya Universitetində (University of California, Berkeley) Professor Robert Rosental bir insanın başqasından gözlədiklərinin (və ya gözləntilərinin, “expectation”) o insanın davranışına necə təsir etdiyi ilə maraqlanmağa və bu mövzunu araşdırmağa başlamışdı.

Bu tədqiqatda Professor Rosentalı heyrətə gətirən bir incə nüans vardı. Biz də bunu nəzərdən qaçırmamalı və bunu xeyrimizə istifadə etməliyik. Professorun bu kəşfindən istifadə edərək, ətrafımızdakı insanların, xüsusilə də həyatımızda əhəmiyyəti böyük olan insanların bizim haqqımızda qənaətlərini və gözləntilərini xeyrimizə dəyişəcəyik.

Bu kəşf bizim alqoritmimizin əsası olacaq. İşləyib hazırlayacağımız alqoritmlə haqqımızda gözlə görünməyən və əllə götürülə bilməyən mənfi qənaətlərı bir-bir aradan qaldıracağıq. Amma bunu başqaları tərəfindən bəyənilmək, sevilmək üçün deyil, sadəcə özümüz üçün edəcəyik. Maraqlısı budur ki, biz bunu özümüz üçün etsək də, bunun kənar təsirləri də olacaq – başqalarının rəğbəti, hörməti, müsbət münasibəti və sair kimi.

Kənar təsirlər sadəcə kənar təsirlərdir, mərkəzdə özümüzük, özümüzə verdiyimiz dəyər və gələcək barədə arzularımız, planlarımızdır.

Əvvəlcə Professor Rosentalı heyrətə salmış məqamı açıqlayacağam. Sonra isə bunu xeyrimizə dəyişməyin alqoritmini və ondan necə istifadə edəcəyimizi.

Professor Rosentalı gözləntilərin (bir insanın başqasının davranışı ilə bağlı gözləntilərinin) öz-özünü reallaşdıran bir “cadu” kimi təzahürü cəlb etmişdi. Bunun bütün hallarda belə olacağını demək çətindir. Lakin bizim davranışımızın formalaşmasında nəyi və necə edib etməyəcəyimizi müəyyənləşdirən ən güclü amillərdən biri həyatımızda bizim üçün əhəmiyyətli olan insanların gözləntiləri (“expectations”) olur.

Ən başlıcası: bu bir çox hallarda şüuraltı baş verir, biz bunu heç hiss etmirik. Bu isə yetərli səbəbdir ki, bunun üzərində düşünək, işləyək və başlı-başına buraxmayaq. Fərqində olmadığımız, amma fərqinə varıb dəyişdirə biləcəyimiz bir amilin şəxsi və peşəkar həyatımızı iradəmizin ziddinə, məhvə aparmasına niyə yol verməliyik axı?

Onda başlayaq …

(davamı növbəti yazıda)


Bənzər Yazılar:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s